THE ΤΕΛΟΣ SOCIETY speaks to Sozita Goudouna, Founding Director of Greece In USA
Greece in USA is a non-profit organization with a global reach that promotes knowledge of contemporary and ancient Greek Culture while fostering international cultural cooperation, experimentation and social engagement. The organization's extensive programming includes commissioned artists' and curators' projects, residencies, educational and ecological initiatives and the commitment to cultivating a sensible culture of innovation and thought leadership.
We are dedicated to offering innovative and unique programs in education and the arts, all exploring the evolving diversity and richness of Greek and Cypriot cultures. The non- profit organization seeks to generate new thinking about the arts and promote cross- cultural dialogue through partnerships and new platforms of creation.
The organization promotes international exchange of practice and knowledge in the arts - visual and sound art, dance, architecture, theatre - research on the methods used in curatorial and performing practices and investigation of points of intersection between the arts, science and the public sphere by means of interventions, collective actions, educational programs and publications.
Greece in USA aims to collaborate and build long-lasting partnerships with leading institutions and individuals who actively engage with Greece and its culture and to convey a comprehensive and distinctive representation of Greece and Cyprus by producing cultural and educational programs that encourage intercultural dialogue and enable cultural involvement.
Our principal goals are:
To shape and envision the image of contemporary Greece in the United States beyond existing stereotypes
To recalibrate the assumed center of Greek national narratives to include those who have often been denied historical recognition.
To transform the way Greek histories are told and produce projects that reflect the vast, rich complexity of Greek culture.
To support Greek inspired cultural practices by welcoming and nurturing new ideas and influential perspectives
To commission, produce and present contemporary Greek and Cypriot culture that grapple with many of the pressing social and political issues of our time
To foster Greek scholarship and cultural research within the American educational system
To develop a transatlantic network for the exchange of culture and ideas
To strengthen the development of structures in cultural policy & leadership, and foster worldwide mobility.
Greece in USA is a 501(c)3 nonprofit organization registered in the State of New York, tax-exempt ID no. 85-0828531. Contributions to Greece in USA are tax-deductible to the fullest extent allowed by law. Greece in USA's launch is under the auspices of the Greek Ministry of Culture.
«Εἰς Ὑγείαν μ’ Ἕνα Ποτήρι Νερό»
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Η αφετηρία του προγράμματος το 2025 υπήρξαν οι υδάτινες αρτηρίες της Αττικής, ακολουθώντας τη διαδρομή του νερού από το Φράγμα του Μαραθώνα έως τον Εύηνο. Ένα γεωγραφικό και συμβολικό τόξο που χαρτογραφεί τις αόρατες υποδομές ζωής της πρωτεύουσας.
Από το 2026, το πρόγραμμα ανοίγει σε ολόκληρη την Ελλάδα και την Κύπρο. Μια δεκαμελής επιτροπή θα επιλέξει τις έρευνες και τις μελέτες που θα συμπεριληφθούν στο ΔΕΚΑΕΞΑΣΕΛΙΔΟ ΙΙ | 2026, το οποίο θα εκδοθεί τον Σεπτέμβριο του 2026.
Στην αρχή, δύο θεοί διεκδίκησαν την καρδιά μιας πόλης.
Ο Ποσειδώνας χτύπησε τον βράχο με την τρίαινά του και ανάβλυσε αλμυρό νερό — η δύναμη της θάλασσας.
Η Αθηνά πρόσφερε την ελιά — σοφία, τροφή και ζωή.
Οι άνθρωποι επέλεξαν το δικό της δώρο, και έτσι γεννήθηκε η Αθήνα.
Σήμερα, το δώρο του νερού παραμένει ιερό.
Το νέο μας έργο, «Εἰς Ὑγείαν μ’ Ἕνα Ποτήρι Νερό»,
αναδεικνύει τις κρυφές αρτηρίες που τροφοδοτούν την Αττική.
Ταμιευτήρες, φράγματα και λίμνες — οι αληθινοί φύλακες της Αθήνας.
Με το έργο αυτό, η THE ΤΕΛΟΣ SOCIETY αφιερώνεται στη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στη φύση, τον μύθο και την επιβίωση —με ένα ποτήρι νερό.
Με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
“Το Ηealth, with a Glass of Water”
RESEARCH CULTURAL PROJECT
The starting point of the program in 2025 was the water arteries of Attica, tracing the course of water from the Marathon Dam to the Evinos River—a geographical and symbolic arc that maps the invisible life-support infrastructures of the capital.
From 2026, the program opens to the whole of Greece and Cyprus. A ten-member committee will select the research projects and studies to be included in DEKAEKSASELIDO II | 2026, which will be published in September 2026.
In the beginning, two gods contended for the heart of a city.
Poseidon struck the rock with his trident and salt water sprang forth—the power of the sea. Athena offered the olive tree—wisdom, nourishment, and life.
The people chose her gift, and thus Athens was born.
Today, the gift of water remains sacred.
Our new project, “To Your Health, with a Glass of Water,”
brings to light the hidden arteries that supply Attica.
Reservoirs, dams, and lakes—the true guardians of Athens.
Through this project, THE TEΛΟΣ SOCIETY dedicates itself to exploring the relationship between nature, myth, and survival—with a glass of water.
With the support of the Ministry of Culture.
TEAM LEADERS
_pdf%20(21%20x%2021%20cm)%20(3).jpg)
Aρχειακό Υλικό | Αrchival Material
Η ΤΗΕ ΤΕΛΟΣ SOCIETY ευχαριστεί θερμά το Ιστορικό Αρχείο της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης Α.Ε.» (ΕΥΔΑΠ Α.Ε.) για την παραχώρηση υλικού στο πλαίσιο του προγράμματός μας «Εις Υγείαν μ’ ένα ποτήρι νερό». © Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ Α.Ε.
THE TEΛΟΣ SOCIETY warmly thanks the Historical Archive of the Athens Water Supply and Sewerage Company (EYDAP S.A.) for granting access to materials within the framework of our program “To Your Health, with a Glass of Water. © by EYDAP SA Historical Archive
ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ | COLLABORATORS
ΣΤΑΜΝΕΣ | TRADITIONAL WATER CERAMICS
Apostolis Artinos Collection featured below for the TTS Program
Ποιες πτυχές της παραδοσιακής ζωής χάθηκαν όταν τα νοικοκυριά δεν χρειάζονταν πλέον να πηγαίνουν σε κρήνες, πηγές και πηγάδια μεταφέροντας στάμνες;
Η στάμνα είναι ένα κλειστό αγγείο με στενό λαιμό, ωοειδές ή σφαιρικό σώμα, μία ή δύο κάθετες λαβές και επίπεδη βάση. Η λέξη προέρχεται από το βυζαντινό σταμνίον και τον αρχαίο στάμνο, που συνδέεται με το ρήμα ίστημι επειδή στεκόταν όρθιο. Ο σχεδιασμός της —στενός λαιμός, λαβές, πλατύ σώμα και στενή βάση— την έκανε ιδανική για αποθήκευση και μεταφορά νερού.
Οι ονομασίες της διαφέρουν ανά περιοχή: μπότης σε Πάτρα και Κέρκυρα, μπότι στην Ήπειρο, μπαλαθούνι στην Καρδίτσα, λαήνα στην Κρήτη, ενώ στη Ρόδο διακρίνεται η οικιακή στάμνα από το «στάμνο» του χωραφιού, στον Τύρναβο απαντά το «αργατόσταμνο».
Αρχαιολογικά ευρήματα υποδηλώνουν ότι κεραμικά αγγεία μεταφοράς νερού — πιθανώς πρώιμοι πρόδρομοι αυτού που αργότερα καθιερώθηκε ως στάμνα (υδροφόρο δοχείο) — ίσως ανάγονται στη Νεολιθική περίοδο (5800–5300 π.Χ.). Στην Κλασική εποχή, το πλέον χαρακτηριστικό υδροφόρο αγγείο ήταν η υδρία, η οποία χρησιμοποιούνταν ευρέως — ιδιαίτερα από τις γυναίκες — για τη συλλογή και μεταφορά νερού. Αν και η ακριβής «γενεαλογία» ανάμεσα στα νεολιθικά υδροφόρα αγγεία, την κλασική υδρία και τη μεταγενέστερη παραδοσιακή στάμνα δεν μπορεί να καθοριστεί με βεβαιότητα, οι ομοιότητες στη λειτουργία και τη μορφή τους επιτρέπουν μια εύλογη συσχέτιση.
Το σχήμα της στάμνας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα υδροφόρου αγγείου, σχεδιασμένο για πρακτικές ανάγκες όπως η εύκολη μεταφορά, η σταθερότητα και η ασφαλής διατήρηση του νερού. Η μορφή της διαμορφώθηκε από τους προϊστορικούς χρόνους και εξελίχθηκε ανάλογα με τις ανάγκες των κοινωνιών.
Κύριο υλικό κατασκευής είναι ο άργιλος, ένα φυσικό πέτρωμα αποτελούμενο από λεπτόκοκκα ορυκτά, οξείδια και ανόργανα συστατικά που προσδίδουν ανθεκτικότητα μετά το ψήσιμο. Οι ιδιότητες του αργίλου οφείλονται σε τρία βασικά χαρακτηριστικά:
α) Πλαστικότητα, που επιτρέπει την εύκολη μορφοποίηση όταν αναμειγνύεται με νερό,
β) Συνοχή, που διατηρεί το σχήμα του αγγείου,
γ) Σκληρότητα μετά το ψήσιμο, η οποία μετατρέπει το υλικό σε ανθεκτική κεραμική.
Τα ορυκτά συστατικά —όπως χαλαζίας, άστριος και καολίνης— επηρεάζουν την ποιότητα και τη συμπεριφορά του πηλού κατά την επεξεργασία και την όπτηση. THE ΤΕΛΟΣ SOCIETY
Η συλλογή των παραδοσιακών κεραμικών μου άρχισε να δημιουργείται την τελευταία δεκαετία. Αποτελείται από ελληνικά, αλλά και εισαγόμενα κεραμικά — βαλκανικά, ιταλικά και οθωμανικά — που απαντώνται στον ελλαδικό χώρο. Η συλλογή αρθρώνεται σε διακριτές σειρές, οι οποίες με τα χρόνια εμπλουτίζονται. Περιλαμβάνει αποθηκευτικά αγγεία, μαγειρικά σκεύη, επιτραπέζιες κανάτες κρασιού και νερού, ζωόμορφα διακοσμητικά κανάτια, καθώς και μια σειρά από στάμνες διαφόρων περιοχών του ελλαδικού χώρου.
Η στάμνα, που μας ενδιαφέρει εδώ, είναι ένα αγυάλωτο, συνήθως, αγγείο, το οποίο χρησίμευε για τη μεταφορά και την προσωρινή αποθήκευση του νερού. Οι φόρμες της ποικίλουν από τόπο σε τόπο και επανέρχονταν μέσα στον χρόνο. Η διακόσμησή της είναι πολύ απλή· κάποιες οριζόντιες γραμμές μόνο, εγχάρακτες με ένα χτένι πάνω στον νωπό πηλό ή γραμμένες με άσπρο μπαντανά. Η διαμόρφωση του στομίου, όπως και οι θέσεις των λαβών, ήταν επίσης χαρακτηριστικά στοιχεία που τις τοποθετούσαν στον αγγειοπλαστικό χάρτη.
Μια στάμνα έκανε πολλές φορές μέσα στη μέρα τη διαδρομή από την πλησιέστερη πηγή στο σπίτι, για να διαθέσει το πολύτιμο νερό της για τις δουλειές του σπιτιού αλλά και για την υγιεινή των ενοίκων του. Γι’ αυτόν τον λόγο ήταν ένα ιδιαίτερα χρήσιμο και αγαπητό αγγείο, του οποίου οι χρήστες φρόντιζαν με επιμέλεια την ακεραιότητά του. Τα τσίγκινα δοχεία και, αργότερα, τα πλαστικά — μετά τη δεκαετία του ’50 — καθώς και η υδροδότηση των σπιτιών, συνέβαλαν στην οριστική της απόσυρση.
Aποστόλης Αρτινός
What aspects of traditional life disappeared when households no longer needed to walk to fountains, springs, and wells carrying stámnes?
The stamna is a closed vessel with a narrow neck, an ovoid or spherical body, one or two vertical handles, and a flat base. The word derives from the Byzantine stamnion and the ancient stamnos, which is linked to the verb istēmi (“to stand”), as it stood upright. Its design—narrow neck, handles, broad body, and narrow base—made it ideal for the storage and transport of water.
Its names vary by region: botis in Patras and Corfu, boti in Epirus, balathouni in Karditsa, laïna in Crete, while in Rhodes a distinction is made between the household stamna and the field stamnos; in Tyrnavos, the term argatostamno is used.
Archaeological findings suggest that ceramic water-transport vessels—possibly early predecessors of what later became known as the stamna (a water-carrying container)—may date back to the Neolithic period (5800–5300 BC). In the Classical era, the most characteristic water vessel was the hydria, widely used—especially by women—for collecting and transporting water. Although the exact “genealogy” between Neolithic water vessels, the Classical hydria, and the later traditional stamna cannot be established with certainty, similarities in function and form allow for a reasonable association.
The form of the stamna is a characteristic example of a water vessel designed to meet practical needs such as ease of transport, stability, and the safe preservation of water. Its shape was formed in prehistoric times and evolved according to the needs of societies.
The primary material used is clay, a natural rock composed of fine-grained minerals, oxides, and inorganic components that provide durability after firing. The properties of clay are due to three main characteristics:
a) Plasticity, which allows easy shaping when mixed with water;
b) Cohesion, which helps the vessel retain its form;
c) Hardness after firing, which transforms the material into durable ceramic.
Mineral components—such as quartz, feldspar, and kaolin—affect the quality and behavior of the clay during processing and firing.
THE ΤΕΛΟΣ SOCIETY
My collection of traditional ceramics began to take shape over the past decade. It consists of Greek as well as imported ceramics—Balkan, Italian, and Ottoman—that are found in the Greek region. The collection is organized into distinct series that continue to expand over time. It includes storage vessels, cooking utensils, table jugs for wine and water, zoomorphic decorative pitchers, as well as a series of stamnes from various regions of Greece.
The stamna that concerns us here is usually an unglazed vessel used for transporting and temporarily storing water. Its forms vary from place to place and recur over time. Its decoration is very simple: just a few horizontal lines, incised with a comb on the wet clay or painted with white slip (bandana). The shaping of the mouth, as well as the placement of the handles, were also characteristic features that positioned each vessel within the pottery map.
A stamna often made the journey several times a day from the nearest spring to the home, supplying its precious water for household tasks and for the hygiene of its inhabitants. For this reason, it was a particularly useful and cherished vessel, whose users carefully protected its integrity. Metal containers and, later, plastic ones—after the 1950s—as well as the introduction of household water supply systems, contributed to its eventual withdrawal from everyday use.
Apostolis Artinos
2025 - 2029
